- Katılım
- 12 Mar 2006
- Mesajlar
- 1,837
- Beğeni puanı
- 0
- Puanları
- 0
- Cinsiyet:
- erkek
- Nerden:
- secilmemis
KURBAN KESMEK İSLAM’DA FARZ DEĞİLDİR
Dünyada aşağı yukarı dinlerin çoğunda bir çeşit kurban sunma adeti vardır. Bu tarihte kanlı ve kansız da olabiliyordu. Tanrıların kızgınlığını yatıştırma, onlardan af dileme, günahlardan kurtulma, tanrıya şükran ve şükür, verimlilik amacı gütme gibi çok çeşitli amaçlarla kurban kesilmiştir, kurban adağı sunulmuştur.
İslam doğmadan önce Arap Yarımadası’ndaki Arap’lar arasında da kurban adeti vardı. İslam öncesi cahiliye döneminde Arapların hem putlara hem de hac sırasında kurban kestikleri bilinmektedir.2 Cahiliye döneminde (İslam öncesi) bir çocuğu sünnet ettirmek, bir kız çocuğunu nikahlamak veya bir ölüyü defnetmek istedikleri zaman Hubel Putu’na 100 dirhem para ile bir kurbanlık deve getirirlerdi.’3
Arap’lar putlardan bir arzular olduğu veya dua edecekleri zaman puta kurban veya para takdim ederlerdi. ‘Putlara kurban kesilir kanları putların üzerine sürerler bununla mallarının artmasını umut ederlerdi… (Kurbanın) Allah’ın hissesine düşen kısmını fakirlere, misafirlere, putların hissesini de puthane hademesine tahsis ederlerdi’4 Bir dilek karşılığı kurban adayıp kesmek, kurban kanını kişilerin alnına sürmek bu eski adetten gelir.
Mesela bugün Arapça’da bayramı ifade eden ‘iyd’(id) kelimesinin kökeninin Akadça olduğunu görüyoruz. Mesela Babil’de iyd’ ler festivaller vardı Tarihte bir çok dinde çeşitli ifadelerle anılan kurban geleneği vardır. Kurban; kurbanın cinsi, sunuluş şekli ve amacına göre çeşitli isimlerle ifade edilmişti. İbranice’de kurban karşılığında kullanılan terimlerin biri de kutsal kan dökmeyi ifade eden ‘zebah’tır (Tekvin, 31/54, Çıkış,10/25, 12/27) İslami literatürde her ne kadar kurban karşılığında kullanılan genel terim ‘grb’ kökünden gelen kurban bir iki ayette kullanılmasına ( Ali-i İmran, 138, Maide 27) rağmen İslam’da ister hayvan ister insan olsun boğazlama yolu ile kurban sunma karşılığında genel olarak ‘zebeha’ fiili kullanılmıştır’ 5
Kurban İbranice ‘grb’ kökünden gelen yaklaştıran şey, takdim edilen, anlamına gelen ‘gorban’ (Korban)’dır.(Ezra, 20/28, 40/43…) Kısacası; kurban hem İbranice’de hem Arapça’da Allah’a yaklaştıran şey anlamına gelmektedir.
Hz. İsa insanlık adına onların günahları adına çarmıha gerilmiş yani kendisi kurban olmuştur. Ekmek Hz İsa’nın etini şarap da kanını temsil eder. Ekmek ile şarap adeti Hititlerde de vardır. Hitit dini metninde şöyle der: ‘Ekmek, bira, şarap ile birlikte diğer kurban maddelerini tapınakta tanrıya sunuyoruz.’ 6
Kuran öğretisi açısından bakıldığında kurban bir ibadet zorunluluğu olarak getirilmemiştir. Bir tek Ebu Hanife’nin kurbanı vacip olarak gördüğü öne sürülür ise de bu da tartışmalıdır. İslam’da kurban farz değildir (Kur’an Hac 36-37). Peygamberin yaptığı için yapılması gereken vecibedir. Bayram günlerinde (Kurban Bayramı) kurban kesmek Hanefi Mezhebine göre zengin olanlara vacip diğer mezheplerde sünnettir.7
Bunun yanında kurban geleneği bir tanrısal emir olarak kabul görmüştür. Hatta Hac görevi yerine getirdikten sonra kesilmesi neredeyse bir farz olarak kabul olunması yanın da hali vakti yerinde olup Hac’a gitmeyenler bile kurban kesmeyi adet edinmişler bu adet zamanla sanki bir farzmış gibi algılanıp yayılmıştır.
Acaba diyorum hali vakti yerinde olanlar kurban yerine fakir çocukların okumasına yardımcı olsa veya her sene bir veya iki ağaç dikse hayvancılığımıza, ekonomimize, çevreye, insanlığa daha hayırlı olmaz mı?
1The Economist, 5-11 Mayıs 2007 International Institute for Strategic Studies (IISS) raporu)
2İbn el-Kalbi, Putlar Kitabı, Çeviri
rof. Beyza Bilgin (İstanbul: Pınar Yay. s. 45,49, 63-65, 75)
3El-Erzaki Kabe ve Mekke Tarihi Çeviren Y. Vehbi Yavuz, (İstanbul:Çağrı Yayınları, 1980, s.183)
4Mahmud Esad , İslam Tarihi (Tarih-i Din-i İslam), (İstanbul: Marifet Yay. 1983, s.283, 314)
5Bakara, 2/49,67,71, İbrahim, 14/6, Kassas,28/4, Maide,5/3, Neml,27/21…
6Aygül Suel, Hitit Kaynaklarında Tapınak Görevleri ile İlgili Bir Direktif Metni, (Ankara: Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fak. Yay. 1985 s. 33)
7Prof. Ahmet Güç, İslam’da Kurban, (İstanbul-Bursa: Düşünce Kitabevi, 2003, s382)
Dünyada aşağı yukarı dinlerin çoğunda bir çeşit kurban sunma adeti vardır. Bu tarihte kanlı ve kansız da olabiliyordu. Tanrıların kızgınlığını yatıştırma, onlardan af dileme, günahlardan kurtulma, tanrıya şükran ve şükür, verimlilik amacı gütme gibi çok çeşitli amaçlarla kurban kesilmiştir, kurban adağı sunulmuştur.
İslam doğmadan önce Arap Yarımadası’ndaki Arap’lar arasında da kurban adeti vardı. İslam öncesi cahiliye döneminde Arapların hem putlara hem de hac sırasında kurban kestikleri bilinmektedir.2 Cahiliye döneminde (İslam öncesi) bir çocuğu sünnet ettirmek, bir kız çocuğunu nikahlamak veya bir ölüyü defnetmek istedikleri zaman Hubel Putu’na 100 dirhem para ile bir kurbanlık deve getirirlerdi.’3
Arap’lar putlardan bir arzular olduğu veya dua edecekleri zaman puta kurban veya para takdim ederlerdi. ‘Putlara kurban kesilir kanları putların üzerine sürerler bununla mallarının artmasını umut ederlerdi… (Kurbanın) Allah’ın hissesine düşen kısmını fakirlere, misafirlere, putların hissesini de puthane hademesine tahsis ederlerdi’4 Bir dilek karşılığı kurban adayıp kesmek, kurban kanını kişilerin alnına sürmek bu eski adetten gelir.
Mesela bugün Arapça’da bayramı ifade eden ‘iyd’(id) kelimesinin kökeninin Akadça olduğunu görüyoruz. Mesela Babil’de iyd’ ler festivaller vardı Tarihte bir çok dinde çeşitli ifadelerle anılan kurban geleneği vardır. Kurban; kurbanın cinsi, sunuluş şekli ve amacına göre çeşitli isimlerle ifade edilmişti. İbranice’de kurban karşılığında kullanılan terimlerin biri de kutsal kan dökmeyi ifade eden ‘zebah’tır (Tekvin, 31/54, Çıkış,10/25, 12/27) İslami literatürde her ne kadar kurban karşılığında kullanılan genel terim ‘grb’ kökünden gelen kurban bir iki ayette kullanılmasına ( Ali-i İmran, 138, Maide 27) rağmen İslam’da ister hayvan ister insan olsun boğazlama yolu ile kurban sunma karşılığında genel olarak ‘zebeha’ fiili kullanılmıştır’ 5
Kurban İbranice ‘grb’ kökünden gelen yaklaştıran şey, takdim edilen, anlamına gelen ‘gorban’ (Korban)’dır.(Ezra, 20/28, 40/43…) Kısacası; kurban hem İbranice’de hem Arapça’da Allah’a yaklaştıran şey anlamına gelmektedir.
Hz. İsa insanlık adına onların günahları adına çarmıha gerilmiş yani kendisi kurban olmuştur. Ekmek Hz İsa’nın etini şarap da kanını temsil eder. Ekmek ile şarap adeti Hititlerde de vardır. Hitit dini metninde şöyle der: ‘Ekmek, bira, şarap ile birlikte diğer kurban maddelerini tapınakta tanrıya sunuyoruz.’ 6
Kuran öğretisi açısından bakıldığında kurban bir ibadet zorunluluğu olarak getirilmemiştir. Bir tek Ebu Hanife’nin kurbanı vacip olarak gördüğü öne sürülür ise de bu da tartışmalıdır. İslam’da kurban farz değildir (Kur’an Hac 36-37). Peygamberin yaptığı için yapılması gereken vecibedir. Bayram günlerinde (Kurban Bayramı) kurban kesmek Hanefi Mezhebine göre zengin olanlara vacip diğer mezheplerde sünnettir.7
Bunun yanında kurban geleneği bir tanrısal emir olarak kabul görmüştür. Hatta Hac görevi yerine getirdikten sonra kesilmesi neredeyse bir farz olarak kabul olunması yanın da hali vakti yerinde olup Hac’a gitmeyenler bile kurban kesmeyi adet edinmişler bu adet zamanla sanki bir farzmış gibi algılanıp yayılmıştır.
Acaba diyorum hali vakti yerinde olanlar kurban yerine fakir çocukların okumasına yardımcı olsa veya her sene bir veya iki ağaç dikse hayvancılığımıza, ekonomimize, çevreye, insanlığa daha hayırlı olmaz mı?
1The Economist, 5-11 Mayıs 2007 International Institute for Strategic Studies (IISS) raporu)
2İbn el-Kalbi, Putlar Kitabı, Çeviri
rof. Beyza Bilgin (İstanbul: Pınar Yay. s. 45,49, 63-65, 75)3El-Erzaki Kabe ve Mekke Tarihi Çeviren Y. Vehbi Yavuz, (İstanbul:Çağrı Yayınları, 1980, s.183)
4Mahmud Esad , İslam Tarihi (Tarih-i Din-i İslam), (İstanbul: Marifet Yay. 1983, s.283, 314)
5Bakara, 2/49,67,71, İbrahim, 14/6, Kassas,28/4, Maide,5/3, Neml,27/21…
6Aygül Suel, Hitit Kaynaklarında Tapınak Görevleri ile İlgili Bir Direktif Metni, (Ankara: Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fak. Yay. 1985 s. 33)
7Prof. Ahmet Güç, İslam’da Kurban, (İstanbul-Bursa: Düşünce Kitabevi, 2003, s382)
