- Katılım
- 14 Haz 2009
- Mesajlar
- 16,272
- Beğeni puanı
- 0
- Puanları
- 36
- Yaş
- 46
- Cinsiyet:
- bayan
- Nerden:
- istanbul
Antonin Artaud ve Fransız Edebiyatına Katkıları
1920'de Paris'e giden Antonin Artaud, tanıştığı Lugne-Poe'nun et­kisiyle tiyatroda oynamaya başladı. Dullin, Pitoeff, Jouvet gibi tiyatro yönetmenleriyle çalıştı. Son derece hareketli oyun üslubu, unutulmaz sesi ve yüz hatlarıyla dikkati çekti. 1923-1924 yıllarında önemli bir sinir bunalımı geçirdi (o yıllarda Fransız yazarı Jacques Riviere'e gönderdiği mektuplarda, "ruhsal bir çöküntü" içinde bulunduğunu yazmıştır); 1924'te gerçeküstücülere katıldı. 1926'da Roger Vitrac ve Raymond Aron'la birlikte Alfred jarry Tiyatrosu'nu kurdu; ama, Strindberg'in Rüya Oyunu'nu (Ett Drömspel) sah­neye koyduğu sırada, İsveç elçiliğin­den para almış olması Breton tarafından eleştirilince, gerçeküstücülerle ilişkilerini kopardı (1927). Paranoya belirtileri göstermeye başlayınca, birkaç kez akıl hasta­nesine girdi.
1936 yılında Meksika'ya yaptığı bir yolculuk, "kalıplaşmış,hareketsizleşmiş"diye nitelediği Batı uygarlığın­dan kopması için bir bahane oldu. Meksika yaylalarında yaşayan Tarahumaraların canlı kültürünün, kalıplaşmış saydığı Batı tiyatrosun­dan son derece farklı olduğunu gördü ve Batı tiyatrosuna karşı "Vahşet tiyatrosu" diye adlandırdı­ğı tiyatro anlayışını ortaya attı. Metafiziğe yönelen bu tiyatro, bir eğlence, bir gösteri değil, "tehlikeli ve korkunç bir eylemin alıştırmasıdır; bu tiyatroda tiyatro düşüncesi, her çeşit bilim, din ve sanattan uzak tutulmuş olacaktır".Bali adası tiyatrosundan esinlenen, oyuncunun yo­ğun çalışmasına dayanan, metnin yerini bedenin, anlamın yerini çığ­lığın aldığı Vahşet tiyatrosu, pek etkili olamamıştır; bununla birlikte. Fransız tiyatro yönetmeni Roger Blin'in açtığı çığırda yürüyen yönet­menler, günümüzde Artaud'un yön­temlerine başvurmaktadırlar.
BAŞLICA YAPITLARI
Le Pese-Nerfs (Sinir-Ölçer, 1927); L'Art et la Mort (Sanat ve Ölüm, 1929); Heliogabale (1934); Le Theâtre et son double (Tiyatro ve Sureti, 1938); Au pays des Tarahumaras (Tarahumaralar Ülkesinde, 1945); Van Gogh(1947);vb.
1920'de Paris'e giden Antonin Artaud, tanıştığı Lugne-Poe'nun et­kisiyle tiyatroda oynamaya başladı. Dullin, Pitoeff, Jouvet gibi tiyatro yönetmenleriyle çalıştı. Son derece hareketli oyun üslubu, unutulmaz sesi ve yüz hatlarıyla dikkati çekti. 1923-1924 yıllarında önemli bir sinir bunalımı geçirdi (o yıllarda Fransız yazarı Jacques Riviere'e gönderdiği mektuplarda, "ruhsal bir çöküntü" içinde bulunduğunu yazmıştır); 1924'te gerçeküstücülere katıldı. 1926'da Roger Vitrac ve Raymond Aron'la birlikte Alfred jarry Tiyatrosu'nu kurdu; ama, Strindberg'in Rüya Oyunu'nu (Ett Drömspel) sah­neye koyduğu sırada, İsveç elçiliğin­den para almış olması Breton tarafından eleştirilince, gerçeküstücülerle ilişkilerini kopardı (1927). Paranoya belirtileri göstermeye başlayınca, birkaç kez akıl hasta­nesine girdi.
1936 yılında Meksika'ya yaptığı bir yolculuk, "kalıplaşmış,hareketsizleşmiş"diye nitelediği Batı uygarlığın­dan kopması için bir bahane oldu. Meksika yaylalarında yaşayan Tarahumaraların canlı kültürünün, kalıplaşmış saydığı Batı tiyatrosun­dan son derece farklı olduğunu gördü ve Batı tiyatrosuna karşı "Vahşet tiyatrosu" diye adlandırdı­ğı tiyatro anlayışını ortaya attı. Metafiziğe yönelen bu tiyatro, bir eğlence, bir gösteri değil, "tehlikeli ve korkunç bir eylemin alıştırmasıdır; bu tiyatroda tiyatro düşüncesi, her çeşit bilim, din ve sanattan uzak tutulmuş olacaktır".Bali adası tiyatrosundan esinlenen, oyuncunun yo­ğun çalışmasına dayanan, metnin yerini bedenin, anlamın yerini çığ­lığın aldığı Vahşet tiyatrosu, pek etkili olamamıştır; bununla birlikte. Fransız tiyatro yönetmeni Roger Blin'in açtığı çığırda yürüyen yönet­menler, günümüzde Artaud'un yön­temlerine başvurmaktadırlar.
BAŞLICA YAPITLARI
Le Pese-Nerfs (Sinir-Ölçer, 1927); L'Art et la Mort (Sanat ve Ölüm, 1929); Heliogabale (1934); Le Theâtre et son double (Tiyatro ve Sureti, 1938); Au pays des Tarahumaras (Tarahumaralar Ülkesinde, 1945); Van Gogh(1947);vb.