Lev Nikolayeviç TOLSTOY

  • Konbuyu başlatan Konbuyu başlatan romanist
  • Başlangıç tarihi Başlangıç tarihi

romanist

NARO
Uykudaki Üye
Katılım
17 Mar 2005
Üye No:
8,281
Mesajlar
5,314
Beğeni puanı
0
Puanları
36
Cinsiyet:
erkek
Nerden:
istanbul
Lev Nikolayeviç TOLSTOY


28 Ağustos 1828 yılında zengin bir toprak sahibinin oğlu olarak doğdu. İki yaşındayken annesini kaybetti. Dokuz yaşındayken de babasını kaybetti. Çocukluğu ailesinin İasnaya Poliana'daki malikanesinde beş kardeşi ile geçti. Kazan ve Petersburg'da pek parlak olmayan bir eğitim görmekle birlikte, çok okudu. Ve "bir yaşama felsefesi" belirlemeye karar verdi. Bir sığınak olarak gördüğü İasnaya Poliana'ya döndükten sonra köylülerin yazgısını değiştirmeye çalıştı.

Çocukken, tutku ve duyarlılıkla, düşünmeden, inanıyordum, der. On dört yaşıma doğru, hayat üzerinde düşünmeye başladım; dinin kuramlarıyla uzlaşmadığını görünce, onu yıkmayı bir üstünlük saydım... her şey benim için açık, mantıklı, yerli yerindeydi; dine hiç yer yoktu... sonra bir zaman geldi, hayat bana hiçbir sır sunmamaya, bütün anlamını yitirmeye başladı.

Ancak, İasnaya düş kırıklığına uğratmıştır onu. Seçkinlerden bıktığı gibi, halktan da bıkmıştır. Üstlendiği rol ağır gelmiştir, dayanamaz; bir de alacaklıları kendisini sıkıştırmaya başlamıştır. O da 1851 yılında Kafkasya'ya, subay kardeşi Nikolay'ın yanına kaçar. Orduya yazıldı.

Dün gece, pek uyuyamadım... Tanrı'ya dua etmeye başladım. Dua ederken duyduğum tatlılık duygusunu anlatmam olanaksız bir şey. Alışılmış duaları okudum, sonra daha uzun zaman dua ettim. Çok büyük, çok güzel bir şey istiyordum... (......) Ona teşekkür ettim, ama sözlerle değil, düşüncede de değil... daha bir saat geçmiş, geçmemişti ki, günahın sesini dinliyordum. Şanın, şöhretin, kadınların düşünü kurarak uyudum: gücümü aşan bir şeydi bu. - Ne çıkar! Bu mutluluk anı için, bana küçüklüğümü ve büyüklüğümü gösterdiği için, Tanrı'ya teşekkür ediyorum.

Topçu teğmeni çıktı. 1854-55 Kırım savaşına katıldı. Savaş sırasında bir çok tehlike atlattı. Aylar boyunca sürekli bir coşkunluk ve titreme içinde, ölümle başbaşa yaşayınca, dinsel gizemciliği yeniden canlandı. Günlük'ünün 5 Mart 1855 gününe şunları yazar :

büyük bir düşünceye vardım, bütün ömrümü bu düşüncenin gerçekleşmesine adayabilirim. Bu düşünce yeni bir dinin, İsa'nın dininin kurulması, ama dogmalardan, muammalardan arınmış olarak... İnsanları din yoluyla birleştirmek için, tam bir bilinçlilikle davranmak.
1856 yılında ordudan istifa ettiğinde, Çocukluk (1852), İlk Gençlik (1854), Gençlik (1857), Tipi (1856), İki Süvari Subayı (1856), Toprak Ağasının Sabahı (1856) kitapları yayımlanmıştı. Bu başarılarından sonra kendini edebiyata adamaya karar verdi. Petersburg'a giderek edebiyatçıların arasına katıldı. Ancak, onlara karşı bir tiksinti ve küçümseme duygusu hisseder. Her şeyleri düşkün, her şeyleri yalancıymış gibi gelir ona. Yakından gördüğü edebiyatçıların bir çoğu onu düş kırıklığına uğratmıştır.

1857 yılında İsviçre, Fransa ve Almanya'yı kapsayan bir yolculuk yaptı. 6 Nisan 1857 günü Fransa'da gördüğü bir idam üzerine şunları yazar:

Başın bedenden kopup da sepete düştüğünü gördüğüm zaman, varlığımın bütün gücüyle, süregelen düzenin nedeni konusunda hiçbir kuramın böyle bir eylemi doğrulayamıyacağını anladım. Evrenin bütün insanları, bir kurama dayanarak, bunu zorunlu bulsalar bile, ben bunun kötü bir şey olduğunu düşünmeye devam edecektim: çünkü neyin iyi, neyin kötü olduğuna insanların söyledikleri ve yaptıkları değil, benim yüreğim karar verir.

Rusya'ya döndüğünde, ailesinin İasnaya Poliana'daki malikanesine yerleşti. Çar köleliği kaldırmıştı. Tolstoy, köylüler için bir okul kurdu ve bölgede "toprak hakemliği" yaptı. 1861 yılında ikinci defa Avrupa seyahatine çıktı.

Uzun yıllardan beri Bers ailesinin dostuydu. Sırasıyla hem anneye, hem de üç kızına aşık olmuştu. Sonunda Sofya'da karar kıldı. O sıra Sofya on yedisindeydi. Kendisi otuzunu geçmişti. Bu genç kızla hayatını birleştirmeye hakkı olmadığını düşünüyordu. Ondan da vazgeçemiyordu. Üç yıl boyunca aşkını açamadı. Sonunda, kıza "Günlük"ünü verdi, okusun diye. 23 Eylül 1862 yılında Sofya Andreyevna Bers ile evlendi. On üç çocukları oldu.
Sofya'nın etkisi ve desteği ile mutlu ve başarılı; huzur dolu bir on beş yıl kadar geçirdi. Bu dönemde, Sofya'nın aşkının kanatları altında edebiyat dünyasının en önemli yapıtlarından olan, "Savaş ve Barış" (1864-1869) ve "Anna Karanin" (1873-1877) yazıldı.

Tolstoy, karşıt duyguların pençesinden kurtulamıyordu. Kibar (aristokrat) çevresini hala seviyor, onun gereksinmesini duyuyordu. Bazen eğlenceye dalıyor, büyük paralarla kumar oynuyordu. Sonra da tiksinti buhranları geçiriyordu.

Arzamas kasabasının hanında kaldığı bir gece, yaşamın anlamsızlığı karşısında büyük bir ruhsal bunalıma düştü. Yıldan yıla bu bunalımları artmaya başladı. Bu dönemde Tolstoy, sanatsal etkinliği, kendisini toplumsal görevlerinden uzaklaştıran, kınanacak bir oyalanma olarak görmeye başladı.

Gerçek korkunç bir şey... Elbette, gerçeği bilmek ve söylemek isteği var olduğu sürece, bilmeye ve söylemeye çalışır insan. Ahlak anlayışımdan kalan tek şey bu. Yapacağım tek şey de bu, ama sizin sanatınızla değil. sanat, yalandır, bense güzel yalanı sevemiyorum artık.
1881 yılında evini terk ederek Optina Pustıyn Manastırı'na çekildi. 3 Mart 1882 tarihli bir mektubunda Sofya, Tolstoy'a şunu yazıyordu:

"Bir zamanlar, 'inançsızlık yüzünden kendimi asmak istiyordum,' diyordun. Şimdi inanıyorsun, öyleyse neden bu kadar dertlisin?"

Kontes Tolstoy, Tolstoy'un köylülerin eğitimine olan düşkünlüğüne içerlerken şimdi de eğitimin yerini din almış, bu durumda Sofya'nın tepkisini arttırmıştı. Tolstoy, eşi Kontes Tolstoy'a şunları yazmıştır:

Tanrı'nın adını anıyorum diye kızma gene; elimde değil, çünkü Tanrı düşüncemin temeli benim.

Kontes Tolstoy, kocasının rahatsız olduğuna inanmakta ve Kasım 1879 da yazdığı bir mektupta şunları söylemektedir:

Lev durmadan çalışıyor. Yazık ki, dinsel tartışmalar yazıyor yalnız. Okuyor, düşünüyor, başı ağrıyıncaya kadar, bütün bunları da kilisenin İncil'in öğretisine uymadığını göstermek için yapıyor. Bütün Rusya'da buna ilgi gösterecek on kişi ya var ya yok. Ama yapılacak bir şey de yok. Bütün dileğim bunu en kısa zamanda atlatması, bunun da bir hastalık gibi geçip gitmesi.

Bir süre sonra manastırda kalmaktan vazgeçti ve gerçek imanın ancak eylemle kanıtlanabileceğini savunarak Kilise ile ilişkilerini sert bir biçimde kesti. "Dogmatik Tanrıbilimin Eleştirisi" nde, kiliseyi yalnız anlamsızlıkla değil, bilinçli ve çıkarcı yalancılıkla da suçladı. "Dört İncil'in Uygunluğu ve Çevirisi" nde (1883) İncil'i Kilisenin karşısına çıkardı. İnancını İncil üzerine kurmaya başladı. İnancını şu sözlerle açıkladı:

İsa'nın öğretisine inanıyorum. Yeryüzünde mutluluğun mümkün olabilmesi için, bütün insanlarca gerçekleştirilmesi gerektiğine inanıyorum.

Bir "mujik" gibi giyinerek işçiliğe başladı ve mülklerinin yönetimini karısına bıraktı. (1891) Roman ve öyküleri karamsar bir havaya büründü. Bu dönemde de yazmayı sürdürdü. Yaşamı ve düşünceleri yapıtlarına yansıyordu. 1901 yılında Kutsal Sinod'ca aforoz edildi. Tolstoy daha çok tanınıyor ve ilgi çekiyordu. Bu nedenle yaşadığı İasnaya Poliana sık sık ziyaret edilen bir kasaba olmuştu.

Başlayan devrimci ayaklanmalara karşı tepkiliydi. Yaşamı boyunca insanların barış içinde, dindar olarak yaşamasını savunan bir kişi olarak, yeni başkaldırıyı kabullenemiyordu. Bunun yanında, sefalet içinde yaşayan halk gibi yaşamak gerektiğine inanıyordu. Ancak bu konuda başta Kontes Sofya olmak üzere çocukları ve çevresi bu düşüncesine karşı çıkıyorlardı. Çevresindeki sefaletle kendi evinin lüksünü acı ile yadsımaktadır:

Çabalarım, kimi insanlarca ne kadar yararlı görülürse görülsün, savunduklarımla yaşayışım tamamiyle uzlaşmadığı için, öneminin en büyük yanını kaybediyor.

Yaşamının son günlerinde şunları yazar:

Bir ermiş değilim ben, hiçbir zaman da kendimi bir ermiş gibi göstermedim. Kendini akıntıya bırakan, bazı bazı da bütün düşündüğünü, bütün duyduğunu söylemiyen bir adamım ben; istemediğimden değil, yapamadığımdan, sık sık abarttığımdan ya da yolumu şaşıdığımdan. Eylemlerimde, durum daha da kötü. Tam anlamıyla zayıf bir insanım, kötü alışkanlıklarım var, gerçek Tanrısına hizmet etmek istiyorum, ama durmadan tökezliyorum. Yanılmayan bir adam sayılırsam, hatalarımın her biri bir yalan ya da bir ikiyüzlülük gibi görünür ister istemez. Ama zayıf bir adam sayılırsam, o zaman gerçekte olduğum gibi görünürüm: sürekli olarak ve bütün ruhuyla iyi bir insan, Tanrı'nın iyi bir hizmetkarı olmak istemiş ve istemekte olan, zavallı, ama içten bir yaratık.

Ünlü bir kişi olmaktan bıkan, yalnızlığa ve yoksulluğa büyük bir özlem duyan Tolstoy, herkesten uzak yaşamaya karar verdi. 10 Kasım 1910 da gizlice malikanesinden ayrıldı. Ayrılışını sadece kızı Aleksandra biliyordu. Yanında doktoru Makovitski'de vardı. Optina Manastırı'na gittiler. Kiliseye gitmeye zorlanmaması koşulu ile yaşamını manastırda geçirmeyi düşündüğünü söyledi o gece. Ertesi gün, Şomordina'da kaldılar. Sonraki gün kız kardeşi ile buluştu. Kızı Aleksandra gelmiş, yerlerinin öğrenildiğini ve gelmekte olduklarını bildirmişti. Hemen yola çıktılar; bu sefer kızı da onlara katılmıştı. Tren ile güneye kaçmayı düşünüyorlardı. Ancak hastalığı nedeni ile bitkin düşen Tolstoy, Astapovo istasyonunda öldü.
 
Üst Alt