Türkiyede yeni açılmış ve şuan sadece İstanbul Teknik Üniversitesinde olan bölüm hakkında bilinmesi gerekenler aşağıdadır.Faydalanacağınızı umuyorum.


·İMALAT MÜHENDİSLERİ FABRİKALARDA NE TÜR İŞLER YAPARLAR?

İş organizasyonu yapar, makinalara göre dağılımını hazırlar. “Set up” esnasında gerekli olacak tüm aparat, takım ve işleme programlarını hazır ettirir. Üretimin programa yönelik gidip gitmediği kontrol eder. Üretim esnasında üreten kişinin ve makinaların verimliliğini kontrol eder. Metot bölümünün verdiği değerlerle üretim paralelliğinin sapmalarını araştırır. Program miktarı ile üretim miktarının dengesini kontrol eder. İşçi sağlığı ve iş güvenliği kurulunda görev alır.

Tasarımın imalata uygun olup olmadığı konusunda tasarımcılarla birlikte çalışır. İmalat için gerekli kalıp ve aparatların tasarım ve imalatlarını yaptırır. Üretim bandını kurar, imalat süreçlerinin tümünde verimlilik artışı için çalışır. İmalatta kullanılan hammadde ve yarı mamüllerin imalata uygunluğunu sağlar . Tüm proseslerdeki çalışanların işe uygunluğu , verimliliğini ve personelin görev içi eğitimini sağlar. Girdi kalite kontrol,imalat süreçlerindeki kalite kontrol ve kalite yönetim sistemleri konusunda (ISO 9000-2000 , YALIN ÜRETİM gibi ), kalite güvence sorumlusu ve kalite kontrol sorumlusuyla birlikte çalışmalar yürütür. Ar-Ge departmanını üretim süreçlerindeki imalat özellikleri bakımından bilgilendirir.

İmalat mühendisleri bir ürünün dizaynından üretim sonuna kadar bütün prosesleri kontrol eder. Temel olarak 3 bölümdür: Dizayn, ekonomi-ergonomi ve imalatı takip. Ayrıca proseslerin belirlenmesinden de sorumludur. Üretim aşamasında operasyonları kontrol eder. İmalat mühendisi imalatı gerçekleştirecek olan operatöre anlamlı şeyler sunmak zorundadır.Örneğin bizim fabrikamızda imalat mühendisinin sorumlu olduğu kısımları şöyle sıralayabiliriz.

  • Parça yapılabilirlik ve fizibilite analizini hazırlamak
  • Fiyat analizini hazırlamak
  • Numune imalat onayını, başlangıç ve bitiş tarihini belirlemek
  • Ürün ağacını hazırlamak
  • Detay resimleri hazırlamak
  • İş akış kartlarını hazırlamak
  • Kalıp aparat imalini belirlemek
  • Operasyon kartlarını hazırlamak
  • Proses kontrol planlarını hazırlamak
  • Ve bu işlemleri imalatın her alanında kontrol etmek


İmalat mühendisi imalatı yapılacak ürünün dizaynı aşamasından itibaren işe dahil olur.
Çünkü o malzeme özelliklerine hâkimdir ve işin dizaynı kadar üretim tekniklerini de iyi çalışmıştır. Bu sebepten işin dizayn aşamasından itibaren katkı sağlarsa imalat o kadar sorunsuz ve az masraflı olur. Ayrıca planladığı imalat süreci uygulandığı esnada da bunun kontrolü ve usullere uygunluğu gene imalat mühendisinin işidir.

İmalat, her türlü maddenin işlenerek üretilmesidir, burada işin içine tasarım dahi girmektedir. İmalatın temelini endüstrinin artan ihtiyaçlarını karşılamak üzere makine yapan makinelerin ve ya parçalarının tek tek yapımı iamalatın temelini oluşturur. İmalat mühendisi tasarımla işe başlar. Yani ne tür bir imalat yapacağını tasarlar, projelendirir. Daha sonra da imalatını yapar. Özellikle projelendirilmiş bir makinanın veya ürünün meydana getirilmesi için malzeme seçimi, imalat, montaj ve ölçümlendirme gibi görevleri yürütür.

İmalat bir ham maddeyi ihtiyaça uygun, kullanım koşullarına uygun , bir ürüne dönüştürme sürecidir. İmalat mühendisi bu sürecin başından sonuna kadar görev alır. Malzemenin seçiminden takım tezgahların tasarımına üretim planlamadan ta pazarlama sürecine kadar her departmanda görev alır.

Herhangi bir üretimi imal eder meydana getirir, tabi bunu o üretimi meydana getirecek organizasyonu kurup onu kontrol ederek yapar.

Kalite planlaması çalışmalarına katılmak. Ürün geliştirme tarafından oluşturulan yeni ürünlere ait operasyon safhalarının hazırlanmasını ve gerektiğinde güncelleşmesini sağlamak. Devreye alınacak projelerle ilgili planlama takibini gerçekleştirmek ve gerekli revizyonları yapmak. Yatırımlarla ilgili ön etütlerin ve fizibilite raporlarının hazırlanması, yatırım takibi ve gerçekleştirilmesi faaliyetlerine destek vermek. İlk numune parça üretiminin gerçekleştirilmesini izleyerek gerekli imalat mühendisliği desteğini vermek. Mevcut proseslerin sürekli iyileştirilmesi faaliyetlerini yürütmek, çıkan ve çıkabilecek problemleri çözmede önerilerde bulunmak. Gelişen teknolojiyi yakından takip ederek, Şirket içerisinde uygulanabilirliğini araştırmak ve öneriler vermek. Projelerin her aşamasında ve diğer faaliyetlerle ilgili periyodik raporlar hazırlamak için bilgi toplamak ve bilgileri rapor haline dönüştürmek. İlgili talimat ve prosedürler hakkında bilgi sahibi olmak ve uygulamak.

İmalat mühendisi, imalat proseslerinin optimum düzeyde olmasını sağlamakla yükümlüdür. Ayrıca, imalat mühendisi tasarım aşamasında mamülün üretilebilirliği konusunda tasarımcıyla birlikte çalışmalıdır.


·İMALAT MÜHENDİSLERİ HANGİ ALANLARDA ÇALIŞMAKTADIRLAR?


Ham malzeme hazırlığından sonraki tüm safhalarda görev alır. Örneğin metal malzeme imalatında metal filizi, ignot ve metal cevheri Jeoloji ve Maden Mühendisliğinin görev alanına girerken, metal alaşımları ve ve yarı mamul ürünler (sac, boru, profil v.b) metalurjistin işidir. Yarı mamullerden sonra endüstriyel ürün parça, alt montaj veya montajında İmalat Mühendisleri devreye girer. Metal ürünlerin imalatında aşağıdaki genel tabloda imalat mühendisliğinin görevi gözüktüğünden daha da fazladır.

İmalat sektörü denilince akla makine sektörü gelmektedir. İnsanların dünya üzerinde doğa ile olan ilişkisinde basit ‘kırma- yontma’ aletlerinden karmaşık uzay sistemlerine kadar birçok alet imal edilmiştir ve bugünkü medeniyet böyle oluşmuştur. Makine imalat sanayi sektörü ( Avrupa ülkeleri, ABD, Japonya’da ) gelişmiş ülkelerde mühendislik sanayi veya makine mühendisliği sanayi olarak da adlandırılıyor. Makine imalat sanayi sektörü mühendisliğin böylesine ön planda olduğu tek sektördür. İmalat sektöründe görev alanlar hayatın her anlamında görev alırlar çünkü insanlar beslenmeyi, barınmayı, yeni yaşamsal tüm gereksinimlerini sağlamayı ancak imalatla meydana getirilen yarı mamül ve ürünleri tüketmek suretiyle devam ettirirler. İmalatın olmadığı bir dünyayı düşünmek imkansız bir durumdur. İmalat sektörünün konularından ana konuyu takım tezgahları olarak belirlesek, bu kapsam içersine, otomotiv sektörü, uzay ve havacılık endüstrisi, raylı araçlar endüstrisi, genel makine imalat sektörü, dayanıklı tüketim malları sektörü, tarım aletler ve araçların imalat sektörü gibi geniş bir yelpaze ortaya çıkar.

İmalat mühendisleri imalatın olduğu ve talaşlı imalat, döküm, plastik şekil verme gibi yöntemlerin kullanıldığı, makine tasarımların yapıldığı tüm sektörlerde çalışabilirler.

·İMALAT MÜHENDİSLİĞİNİN BİLİNİRLİĞİ

Maalesef KOBİ olarak adlandırılan işletmelerin neredeyse tamamında , kapasite yetersizliği veya kurumsallaşma eksikliği yada bilinmezlik sebebiyle üretim mühendisleri
istihdam edilmemektedir. Fakat üniversitelerle çalışan, Ar-Ge si mevcut büyük çaplı firmalarda imalat mühendisi çalıştırılmakla birlikte çalışan sayısı hala azdır. İmalat sürecinde
makine, kimya, elektrik mühendisleri üretim mühendisi olarak çalışmaktadırlar.

Avrupa’da ve Amerika’da tanınan bir meslek olmasına karşın Türkiye’de pek yaygın olmayan bir mühendisliktir.

İmalat mühendisliği çoğu sektörce bilinen ve ihtiyaç duyulan bir meslektir. Özellikle otomotiv sektöründe saygın bir yere sahiptir.Ford , Oto-san gibi dünya devlerinin tercih ettiği meslek gruplarındandır.

İmalat mühendisliği Türkiye’de genel olarak makine mühendisliğinin bir alt kolu olarak biliniyor.

İmalat mühendisliğinin anavatanı Amerika’dır. Amerika‘nın işin içinde olması aslında tanınırlığı yeterli hale getiriyor diyebilirim. Ama Türkiye’nin bu mesleği tanıması biraz zaman alacaktır. Aynı şey endüstri mühendislerinin başına da gelmiştir. Uzun süre iş göremeyen endüstri mühendisleri şu an kalitelerinin ve gerekliliklerinin bir süreci olarak çok rpopüler bir meslek. İmalat mühendisliği için de bu beklenmektedir.

Dünyada önemli bir meslek dalı olmasına karşın, imalat mühendisliği Türkiye’de pek tanınmamaktadır.Çünkü ülkemizde genellikle makina ve endüstri mühendisleri, imalat mühendisleri ihtiyacını karşılamaktadır.

Makine mühendisliği geniş kapsamlı bir programdır. Günümüzde mühendislik birimleri; gelişen teknolojinin etkisi ve uzmanlaşmanın da gereği ile daha alt bilim dallarına ayrılmıştır. İmalat mühendisliği de bu gerekçe ve gereksinimlerle makine mühendisliğinden ayrılarak tasarıma ait imalatın işlem ve süreç tasarımı ile ilgili bir bilim dalı olmuştur.

Türkiye’ de bu bölümün tanınırlığı çok iyi değil ve bu yüzden bu programla ilgili tanıtımlar yapılmalı ve sanayide bölümle ilgili bilinirlik arttırılmalıdır.

Türkiye’de yeterince tanıtımı yapılmadığı için çok fazla bilinmiyor. Öğrenci adayları hala ana mühendisliklere yönlenmekte ve yönlendirilmektedir. İş hayatı, her iş alanında artık uzman kişilere ihtiyaç duymaktadır. Gerekli desteği ve tanıtımı gördükten sonra birkaç sene içinde bilinen ve popüler bir bölüm haline gelecektir.

·İYİ BİR MÜHENDİSLİK KARİYERİ İÇİN EĞİTİM SÜRECİNDE VE SONRASINDA NELER YAPILMALIDIR?


Okuldaki eğitim süreci haricinde tüm yaz tatilleri staj yapılarak geçirilmeli. Mümkünse branş sektör seçilmeli ( madeni eşya imalatı, kimya sektörü,plastik v.s) ve bu branşta ihtiyaç duyulan ilave eğitim alınmalı. Okulda öğretilen bilgisayar programları haricinde (vorld,exel, photoshop vs) mutlaka Auto Cad , Solid Works, Solid Cam, X Steel, Master Cam,Pro Engıneer , şayet otomotiv sektörüne girilecekse CATIA gibi çizim ve tasarım programları mutlaka öğrenilmelidir. İngilizce haricinde ikinci bir yabancı dil Almanca, İtalyanca, İspanyolca ,Fransızca mümkünse o ülkede staj veya tatil yapılarak mutlaka öğrenilmeli.

İmalat Mühendislerine her fabrika da ihtiyaç duyulmaktadır.Ayrıca imalat mühendisleri daha sonraki zamanlarda fabrikanın üreteceği yeni ürünler içinde çok iyi geri bildirimler verebilirler. Ürün Geliştirme mühendislerini kendilerini zorlayan konularda iyi ve açıklayıcı bir şekilde bildirim yapmalıdırlar. Dizayn sırasında yapılan öngörüler üretim sırasında çok büyük avantajlar getirebilir.

İyi bir mühendislik kariyeri için eğitim süreci içerisinde öncelikle okulda verilen teorik bilgilerin pratikte de uygulamasının yapılması gerekiyor. Buda, öğrenciye verilen eğitimin laboratuar çalışmalarıyla desteklenmesi ve üniversite-sanayi işbirliği ile yapılan projelerde öğrencilerin görevlendirilmesiyle mümkündür. Ayrıca eğitim süreci içinde belirli programlar dahilinde yapılan stajların; ilgili konuda uzman büyük sanayi kuruluşlarında yapılması gerekmektedir

Okulun teknik anlamda size verdiği eğitimin yanı sıra bir mühendis adayı olarak sosyal anlamda muhakkak kendinizi geliştirmeniz gerekir. Bunun için ilk olarak okulunuzdaki kulüplere katılabilir, öğrenci değişim programlarıyla yurt dışı tecrübesi edinebilir ve İngilizce’nizi geliştirebilirsiniz. İkinci dil olarak Cince İtalyanca ve İspanyolca’yı tavsiye ediyorum. Ancak İngilizce’nizin seviyesini ilerletmek konusunda elinizden gelen çabayı göstermeniz gerekir.

·İMALAT MÜHENDİSLERİ MEZUN OLDUKLARINDA HANGİ BİLGİ VE BECERİKERİ KAZANMIŞ OLACAKLAR?

İmalat mühendisleri; imalat problemlerinin çözümü, temel ve mühendislik bilimlerinin prensiplerini uygulama bilgi ve becerisine, güncel yöntemleri , araç ve teknolojileri kullanarak imalat ve imalat sistemleri tasarlama becerisi etkin iletişim kurma ve diğer disiplinlerle takım çalışması yapma becerisine, mühendisliği etik prensiplere uygun olarak yerine getirme anlayışına, yerel ve küresel sosyoekonomik etkilerin farkında olarak teknolojiyi kullanma anlayışına ve hayat boyu öğrenimin gerekliliğini kavrama yetisine sahip olucaklardır.

Bu programdan mezun olunduğunda imalat sektörü için alfabe niteliği taşıyan “teknik resim” bilgisi kazanılır. Teknik resim becerisi imalat mühendisliği için çok önemlidir. İşin dizayn kısmı için gerekli olan bir beceridir. Aynı şekilde proseslerin doğru işleyip işlemediğini anlamak ve operatörleri doğru yönlendirmek için gereklidir. Bunun dışında malzeme bilgisi çok iyi olmalıdır. Ayrıca bilgisayarlı tasarım becerisi, CAD,CAM gibi programları kullanabilmek bu meslek için hayati önem taşır. Günümüzde bilgisayarlı üretim yaygınlaştığı için bu beceri gereklidir.

İmalat Mühendisleri mezun olduklarında tasarım, makine elemanları, mekanik, dinamik vb. konulara ilave olarak otomasyon konusunda da bilgi sahibi olacaklardır. Dolayısıyla otomatik kontrol ve otomasyonla ilgilenecek, üretim kontrolü nasıl olur bilecek, imalatla ilgili bir şey sorulduğunda yanıt verebilecek, ilgili bölümlerle iletişime geçebilecek, bilgi alışverişinde bulunacak ve ayrıca endüstri mühendisliğinin alanına giren konulara da yeterli bilgiye sahip olacaklardır.

·İMALAT MÜHENDİSLİĞİNİN MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNDEN TEMEL FARKLARI NELERDİR?

İmalat mühendisleri proje takımlarının başlarını oluşturacaklardır. Çünkü makine mühendisleri imalat mühendisleri kadar kaliteli bir makine,tezgah tasarımı ve uygunluğu gibi dersler almıyorlar. İmalat mühendisleri bir prosesin başından sonuna kadar olan tüm kademeler hakkında bilgisi var. Doğal olarak makine mühendisinden daha iyi üretim şeklini seçerle,daha iyi o üretime has takım ve tezgah tasarımı yaparlar. Endüstri mühendisi konusunda ise bence imalat mühendisleri sadece kalite kontrol ve üretim planlama konusunda endüstri mühendisinde bir adım önde.

·İMALAT MÜHENDİSLERİ FİRMALARDA HANGİ DEPARTMANLARDA ÇALIŞABİLİR?

İmalat mühendisleri imalat sistemlerinin tasarımı ve gerçekleştirilmesi yanında, ürün tasarım ve geliştirme (Ar-Ge), kalite kontrol ve üretim, talaşlı imalat bölümlerinde çalışabilirler. İmalat mühendisleri aynı zamanda tüm üretim bölümlerinin idaresinde görev alabilir.

Şirketlerin ve fabrikaların imalat alanlarının tümünde çalışma imkanı bulunabilir. Ör: Pres, kaynak, boyahane, montaj, vb. Şirketlerin ve fabrikaların bakim onarımdan sorumlu birimleri de bunlara dahildir. Makina mühendislerinin de çalıştığı satın alma, satış ve urun geliştirme departmanlarının imalat kollarında da imalat mühendisleri çalışabilir .

İmalat deyince aklımıza çok büyük bir sektör gelir. İmalat ile uğraşanlar çok çeşitli görevlerde bulunabilirler örneğin satın alma bölümünde hatta bu bölümde çalışanlara şirketlerde satın alma mühendisi bile denmektedir, yada mühendisler üretim bölümünde ve planlamada da çalışabilirler ayrıca bazı şirketlerin ARGE veya ÜRGE bölümünde de yer alabilirler.

·İMALAT MÜHENDİSLİĞİNE NEDEN İHTİYAÇ DUYULMUŞTUR? ÜLKEMİZDE İMALAT MÜHENDİSLİĞİNE NEKADAR İHTİYAC VAR?

Günümüzün modern yaklaşımı ile imalat , ürün geliştirme , imalat sürecinin seçilmesi, süreçlerin yönetimi, taşıma ve dağıtım, sistem entegrasyonu ve müşteri desteği gibi birçok halkadan oluşan bir zincirdir. Yeni teknolojilerin gelişmesi, bilgisayarlarla bütünleşik imalat yöntemlerinin yaygınlaşması, robot kullanımı, yeni malzeme ve imal usullerinin geliştirilmesi bu tür bir mühendise ihtiyaç hissettirmiştir.

Makine artık otomasyona yöneliyor. Daha kapsamlı mühendisler yetiştirmek gerekiyor. Mesela elektrik sistemini de bilen, makinenin nasıl işleyeceğini de bilen mühendisler tercih edilir oldu. Bu mühendisleri yetiştirmek için de yeni bölümler açmak gerekiyor.
Bence her türlü üretimde imalatı uygun şekilde yönlendirecek, maliyetleri takip edip ürün kalitesini bozmadan en uygun malzemeyi seçecek imalata mühendislerine her zaman ihtiyaç var. İmalat mühendisliği programıyla iş bölümünün artması kaliteyi yükseltip,maliyetleri aşağı çekerek optimum ürünün üretilmesine yardımcı olacaktır.

Tasarımı yapılan bir ürünün rekabet edilebilir maliyette ve belirli bir kalitede imalatının yapılabilmesi o tasarıma ait “imalat işlem ve süreçlerinin” iyi planlanması ile mümkündür. İmalat mühendisliği programı da; imalatı proses olarak bilen, sistem olarak anlayan ve de optimize eden, imalat yöntemlerini seçebilecek, sistemi kurabilecek, ona göre işletme becerilerine sahip mühendisler yetiştirmektedir.

Makine Mühendisliği’nin iş yelpazesi oldukça geniştir. Bu geniş yelpaze içinde makine mühendisliği altında değişik dallar açılmıştır. Bu dal seçimleri ancak 3. 4. senelerde yapılmaktadır. Yani bu konularda uzmanlaşmak için yeterli bir süre değildir. İmalat dalının mühendislik haline gelmesi bu konuda uzman mühendislerin alt yapılarını güçlendireceğinden imalat mühendisliğine ihtiyaç vardır.

Küçük sektörler için imalat mühendisleri yerine makina mühendisleri tercih edilir. Fakat daha büyük çapta sektörlerde imalat mühendislerine de proje yapım aşamasında yer alması için gerek vardır.

·İMALAT MÜHENDİSLERİ YÖNETİCİ OLARAK CALIŞABİLİRLER Mİ? BUNUN İÇİN NE YAPMALARI GEREKİR?

Yönetici olarak çalışabilirler. Genelde üst kademe yöneticileri imalattan gelen kişilerdir dolayısıyla bu konuda bilgi sahibidirler ve öncelik kazanabilirler. Ancak çalıştığı işletmelerde yönetsel bazda bazı eğitimler almaları gerekmektedir. Bu eğitimler; önce insan, liderlik, etkin toplantı yönetimi, dost kazanma ve insanları etkileme sanatı, toplam kalite eğilimleri, “Just in time” eğitimi, iş güvenliği, 5S “5 Step” , kendi çalıştığı konulara yönelik teknik hizmetler gibi kapsamlı hizmetlerdir.

Tüm imalat süreçlerini bilmeleri, önemli kararlar almaları, elaman yönetmeleri ve yoğun bir tempoda çalışmaları nedeni ile imalat mühendisleri özellikle üretimdeki yönetim rolleri için avantajlı konumdadırlar.

İşletmelerde mühendisler ilk yıllarında, işletmeyi ve imalatı tanıyıp öğrenme, iyileştirilmesi gereken konu ve uygulamaları belirleme ve bunlar hakkında fikir üretme aşamalarını tamamlamalıdırlar. Sonraki iki ile dört yıl arasındaki süreçte ürettikleri fikirleri uygulayıp sonuçlarını yorumlayarak en verimli ve faydalı düzeyi elde etmeleri gerekir. Bu şekilde kazanılan tecrübe birikimi daha ilerdeki büyük ölçekli yatırımlar için bilgi birikimi sağlar. Bu birikim mühendislikten yöneticiliğe geçişteki en temel alt yapıdır. Zaman değişimi içermektedir, değişim diye tanımladığımız süreci gelişmeye çevirmek yöneticilerin temel görevidir. Bu görevi en iyi yapacak olanlar da alt kademeden başlayıp tecrübe ve başarılarla yükselenlerdir. Çünkü zaman insanları yaşlandırmakta ve emekli olanların yerine alt kademeden tecrübe birikimi en fazla olanların yükselmesi en yaygın yöntemdir. Bu da her mühendislikte olduğu gibi imalat mühendisleri için de geçerli olan bir süreçtir.

Çok yönlü düşünebildikleri ve üretimi etkileyen yan işletmeleri iyi bildikleri için imalat mühendisleri yönetime yakındır. Geniş açılı düşünememeleri (ki bu çoğu mühendisin sorunu) dezavantajları olabilir ama iyi yetişmiş bir imalat mühendisinin yönetici olma konusunda önünde büyük bir dezavantaj yoktur.

Her bölüm gibi kendi içerisinde yönetici olabilir. Ancak önce imalatta çalışmak ve diğer bölümlere geçmek avantajlı olabilir. Diğer bölümlerde çalışanların yaşadıkları ürüne soyut kalma üzerinden atılmış olur.

İmalat mühendisi işletme içerisindeki üretimi ilgilendiren tüm proseslere hakim olması nedeni ile diğer disiplinlerden gelen mühendislere göre yöneticilik açısından daha avantajlıdır. Ama iş hayatında tüm proseslere hakim olmanın yanı sıra bu konuda da uzman olarak çalışmaya başladığın takdirde o pozisyonun vazgeçilemez adamı olursun ve bu da yöneticilik pozisyonuna yükseltmeni engelleyici bir unsurdur.

·BU BÖLÜMÜN YENİ BİR BÖLÜM OLMASI İŞ BULMA KONUSUNDA NE GİBİ AVANTAJ VE DEZAVANTAJLAR GETİRİR? İŞ İMKANLARI NE ÖLÇÜDEDİR?

İmalat mühendisliği öğrencilerinin imalat yapan birçok fabrika gezmeleri gerekmektedir. Bundan sonra yaşayacağı yere göre veya istediği yaşam koşullarına göre çalışmak istediği sektöre ait kararı vermelidir. Bu programın ilk mezunlarını veriyor olması büyük avantajdır. Bu kişiler imalat konusunda danışılan kişiler olacaklardır. Özellikle imalat alanında kullanılan programlar(MRP, SAP vs.) bilinmelidir. İşverenler imalat mühendisliğini tanımaz makina mühendisi olarak bilir hatta TMMOB(Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği)’de imalat mühendisliğini bilmemektedir.

Bu konuda imalat mühendisliği programının Türkiye’de yeni olması tabi ki çok imkan getirecektir. Hem malzemeyi tanıması hem de tasarlanan ürünün imal edilebilir olabilme ihtimalini bilmesi bu mühendislerin tercih edilebilirliğini artırır. Programın dezavantajı ise sanayicimizin bu programı az tanımasından kaynaklanan nedenlerden dolayı belki istihdam alanı yaratmakta gecikecektir. Bu konuda iyi bir tanıtım faaliyeti ile Türk sanayicisi bu programı anlayacak ve hızlı bir şekilde istihdama yönelmeye başlayacaktır.

İmalat mühendisliğinin yeni bir bölüm olmasını avantajı, henüz piyasaya yeni arz edilmesi sebebiyle eskimiş bir kadrosu olmadığı için, ilk başta rahat iş olanakları bulabilirler. Dezavantajı ise, firmaların yeni bir dalda istihdam için gösterebileceği direnç olabilir.

İmalat mühendisliğinde gösterilen konuların, zaman etüd çalışmaları, verim artırma çalışmaları, yalın üretim gibi Endüstri mühendisliği ile benzerlik göstermektedir. Bunlar tabi ki üretim birimlerinde yapılması gerekli çalışmalar olduğu için iş bulmada çok öncelikli hale gelinebilir.

Ayrı bir program olması, mezunların imalat konusunda Makina mühendisliğine kıyasla daha uzmanlaşmış olmasını sağlayıp, bu alanda uzman elemanlara ihtiyaç duyan şirketler tarafından tercih edilmelerine sebep olacaktır.

Türkiye’de tarım yerine sanayileşme var. Makinenin sektör payı her geçen gün artıyor. Neredeyse her alanda makine kullanılıyor ve maalesef yetişmiş insan sorunu var. Bu yüzden iş bulma sorunun çok fazla olmaz. Ama bu bölüme girmiş bir öğrencinin arz-talepti, iş imkanıydı düşünmesi yerine kendini geliştirmekle zaman harcaması lazım. İyi hazırlanmış her sektördeki öğrencinin başarıya ulaşacaktır. İyiye her zaman yer vardır. Kendisini yetiştirmiş, işin pratiğini yapmış adam kendisinden deneyimsiz olanları eleyerek daima kendine yer açar.

·İMALAT ALANINDA ÇALIŞABİLMEK İÇİN İYİ BİR İMALAT MÜHENDİSİNİN SAHİP OLMASI GEREKEN ÖZELLİKLER NELERDİR? İŞ VERENLER HANGİ ÖZELLİKLERİ KRİTER ALIRLAR?


Sürekli araştıran,öğrenmeyi seven,kendini eğitmesini bilen,İngilizce ye çok hakim bir mühendis olmalı ve tabi işi sevmeli.Çünkü özel sektör ağır ve yorucudur.Özellikle sürekli makinaların ve parçalarının arasında kalabilmek ve bu işte başarılı olabilmek için kesinlikle işi sevmen lazım.

İşe alınmak derken bunu ikiye ayırmak gerek
1-Yeni mevzun olanlar: Yeni mevzunlarda , iş-kabul için stajlarına, gittiği sertifika programlarına ve bildiği yabancı dil seviyesine bakılır
2- Daha önce çalışmış olanlar: Daha önce çalıştığı şirketlerden aldığı referanstan yararlanılır.

Üretim mühendisliği yapmaya istekli olmak, güçlü problem çözme ve analitik düşünme becerisi, stres altında ve yoğun çalışabilen,dinamik ve insan ilişkileri güçlü kişiler olması bekleniyor

İmalat mühendislerinin, imalat mühendisliği formasyonunu yeterli bir eğitim alarak tamamlamış olmaları, istihdam edildiği konuyu bilen, yani imalatı proses olarak bilen, tasarlayan ve imalatı gerçekleştirebilecek kabiliyette olmaları ve yabancı dil ve gerekli bilgisayar bilgisine sahip olmaları gerekmektedir.

Mühendisliğin temel hedefi, sonsuz olan insan ihtiyaçlarının kısıtlı dünya kaynaklarıyla karşılanması için verimli yöntemler geliştirmektir. Bu hususta, imalat mühendislerinin hammadde, zaman ve para kaynaklarının verimli kullanılması için uygulanacak yöntemleri belirlemeleri gerekir. İmalat mühendislerinin; malzeme, malzemelerin yerinde kullanımı ve imalat yöntemlerinin seçimi konularında bilgi sahibi olmaları gerekmektedir.

Okulun teknik anlamda verdiği eğitimin yanı sıra bir mühendis sosyal anlamda muhakkak kendisini geliştirmelidir. Mesela eğitim dönemi süresince okuldaki kulüplere katılmalı, öğrenci değişim programlarıyla yurt dişi tecrübesi edinmeli ve İngilizce’ sini geliştirmelidir. İkinci dil olarak Çince, İtalyanca ve İspanyolca yi gibi bir dil öğrenmesi de gerekebilir.

İmalat Mühendisleri temel olarak, imalatın aksamadan devamlılığını sağlamak, aynı zamanda üretimdeki verimliliği arttırmak adına Benchmarking çalışmalarına önem vermek, yeni teknolojileri takip edip kaliteyi ve istikrarı sağlayıcı iyileştirme çalışmalarını gözetme konularına hakim olmalıdır . Operatif iş kapsamında, üretim raporları hazırlamak, iş yerinin düzenli ve sağlıklı çalışmasına fırsat yaratacak beşeri ilişkileri kurmak da mühendislerden beklenen özelliklerdir.

En önemli özellik, alınan eğitim düzeyi, alınacak pozisyona uygunluk, takım çalışmasına yatkınlık ve yabancı dil bilgisidir.

·İMALAT MÜHENDİSLİĞİNİN ÇALIŞMA KOŞULLARI NASILDIR VE BU MESLEK BAYANLARA UYGUNMUDUR?


Mühendislerin çalışma koşulları şirketten şirkete değişiklik göstermektedir. İmalat çok geniş bir sektör olduğundan ötürü mühendisler çok çeşitli görevlerde yer alırlar. Örneğin kalıp dökme ile uğraşan bir mühendis fabrikada görev alırken, satın alma bölümünde görev alan biri masa başında ve diğer fabrikaları dolaşarak görevini sürdürür.

İmalat adetlerini yetiştirebilmek için oldukça yoğun bir tempoda, stress altında çalışan, Mavi Yakalar ile yakın çalışan hatta yöneten, her şeyin çabuk ve acil olduğu, pek çok farklı departman ile ilişki içinde olan, iyileştirme ve maliyet azaltma faaliyetlerinin çok önemli olduğu, yatırım ve işgücü planlamalarının yapıldığı çok önemli bir pozisyondur.

Türkiye’de imalatçıların ikinci dünya ülkesi olmamızdan kaynaklanan bazı spesifik zorlukları var. Genelde planlamadan ve düzenden hoşlanmayan bir yapımız mevcut. Destek birimlerinin hataları ve zaman kayıpları hep üretimin üzerine yıkılır. Ateş topu üretimin kucağındadır. Stres yoğun biçimde yaşanır, baskı altında çalışma söz konusudur. İmalat Mühendisi ve yöneticisinin paniklememesi gerekir, sonuçta üretmek ve satmak bir şirket için ana gayedir. Nitelikli ara eleman bulmak çok zordur.


Türkiye şartlarında çoğunlukla uygun olmadığı değişken olduğu görülmektedir. Özellikle bazı sanayi dallarında ücretler beklenenden azdır. Mühendislerin istihdama göre genel durumu farklılıklar arz etmektedir. Genel olarak da eğer mühendis kendi işyerine sahip olursa, yani kendi işinin patronu olursa daha iyi koşullara kavuşur.

Bayanlar işin hangi departmanında görev alacakları çok önemli. Çünkü bir bayanın atölyede, imalathanede işçilerle ustalarla muhatap olması çok zor.

Genelde firmalarda imalat mühendisinin çalışma şartları zordur.Zira mühendislerin alt kadro eksiklikleri nedeniyle verimli çalıştıkları da söylenemez.

Çalışma ortamı bayanların daha iyi iletişim kurabildikleri düşünüldüğü için kesinlikle uygundur.

İmalat Mühendisinin çalışma koşulları üretilen ürüne ve seçilmiş olan operatörlere göre zor ya da kolaydır. Fabrikada insan faktörü çok ön planda ise değişkenler ona göre çok olacağı için zordur, Otomasyon ön planda ise nispeten daha kolaydır.

Genel olarak işveren tarafından erkek çalışan tercih edilmektedir. Ancak büyük şirketlerde bayan-erkek ayrımı gözetilmemektedir.

·BUGÜNE KADAR İMALAT SEKTÖRÜNDE ÇALIŞAN MÜHENDİSLERİN KENDİLERİNİ GELİŞTİRMEK ZORUNDA OLDUĞU HUSUSLAR NELERDİR?


Üretim süreçleri ve malzeme bilimi konularında birtakım eksikleri olabiliyor.Bu konularda kendilerini geliştirmek zorunda kalıyorlar.

Maalesef Türkiye sanayi devrimini ileri düzeyde yaşamamış ve teknolojiyi, batılı gelişmiş teknolojileri taklit ve ithal ederek kurmaya çalışan bir ülke olduğundan özgün tasarımlara dayalı ürünler konusunda zayıf kalmıştır. Bu ise bugüne kadar dışarıdan ithal paket projelerin yerli imalat sanayine uyarlaması şeklinde ortaya çıkan bir Türk sanayisi doğurmuştur. Bu durum bugünlerde özgün tasarımların artmaya başlamasıyla yön değiştirme eğilimine girmiştir. Bugüne kadarki tabloda başta makine mühendisleri olmak üzere diğer disiplinlerden olan mühendisler edindikleri tecrübelerle Türk sanayisinin %90 ihtiyacı olan imalat misyonunu doldurmuşlardır bugünden sonra ise gelişecek Türk sanayisinin yeni vizyonuna göre her branştaki ihtisaslaşma gibi imalat mühendisleri de kendi branşındaki mütehassıslarla Türk sanayisinde yerini almaya devam edecektir. Endüstri mühendisleri imalat dalında çalışmak için imal usulleri, takım, tertibat, malzeme, teknik resim gibi konularda bilgi ve tecrübeye ihtiyaçları vardır. Bu sayılanlar imalat disiplininin fiziksel donanımı (hardware) hükmünde olup; yön eylem araştırmaları, pazarlama stratejileri, lean manufacturing (verimli imalat), fabrika yerleşimleri, insan gücü tahminleri vb. konular imalatın software i hükmündedir. Dolayısıyla tam bir imalatçı olamazlar. Endüstri mühendisleri kendilerini geliştirmeden ancak imalatın software konularında çalışabilirler. Makine mühendisleri imalatın hardware’ine yatkın olup software kısmındaki bilgilerini geliştirmesi gerekir. Yani herhangi bir mezun,imalat mühendisliğinde ihtisaslaşmış olanlarından başka imalatın bütününe tek başına hakim olamaz.

Makine ve endüstri mühendisleri imalatta çalışırken kendilerini en fazla malzemeleri tanıma ve imalat sürecinde en önemli kısım olan makine tezgahlarının kullanımında geliştirmelidirler.

Eskiden imalat yapılan fabrika atölye ve imalathanelerde karşılaşılan sorun işe başlanıp sorunun imalat sürecinin neresinde çıkarsa oraya kadar gidip sonra o sorunu çözüp tekrardan süreci başlatmak. Yani bir süreçte birkaç hata çıkarsa ki çıkıyor imalat sürecinin hem uzamasına hem de ileriye dönük şüphelere neden oluyordu. Makine mühendisleri bu konuda malzemenin uygunluğu ve o malzemeye uygun imalat sistemi,tezgahı ve tasarımı konusunda epey sorunlar yaşarlar. Endüstri mühendsileri ise kalite kontrol konusunda eksikleri öyle önemli ki istenen malzemenin çıkıp çıkmaması imalat için büyük bir problem. Yani imalat mühendisliği programı bu eksiklikler göz önüne alarak açılmış bir program. Yani tam Türkiye’nin ihtiyaçlarına göre…

İmalat mühendislerine çok ihtiyaç var. Şu an Türkiye’de imalat ta dizayn da kontrol de genelde genel makina okumuş insanlar tarafından yapılıyor. Aslında makina imalatı paslanmaz çelik imalatı bunlar da farklıdır birbirinden imalat bile branşlaştırılabilir. Almanya’da pnömatik mühendisleri, hidrolik mühendisleri var. Türkiye’nin bu tarz özele inen branşlara ihtiyacı var. Zorunda kaldıkları konu herşey aslında devamlı gelişim söz konusu tabi çalıştıkları yere göre değişir, orası hangi konuya daha çok eğiliyorsa o daha öncelikliydi.


·İMALAT MÜHENDİSLİĞİNDE TASARIM NE KADAR ETKİLİDİR?

İmalat mühendisi mühendislik tasarımı ile, gerçekleştirilmiş ürün arasındaki bağlantıyı oluşturur. Ne tasarımcıdır, ne de pazarlamacı. Fakat üretim sürecini en iyi bilen olduğu için
Tasarımcıyı bilgilendirir ve yönlendirir. Üretim sürecinde kaliteyi ve üretim hızını artıracak ,maliyeti düşürecek bilgileri tasarımcıya sunar

İmalat hedeflerine ulaşmak ancak iyi tasarlanmış imalat işlem ve süreçleri ile mümkündür ve imalat mühendisleri genelde işlem ve süreç tasarımı ile uğraşırlar. Bu amaçla takımlar, imalat süreçleri, makine ve ekipman, kontrol stratejileri geliştirerek bu imkan ve sistemleri entegre ederek rekabet edebilir maliyette ve belirli bir kaliteye sahip ürünler elde etmeye çalışırlar. Verimliliği artırmak, kaliteyi geliştirmek ve maliyetleri düşürmek için yapılan modern uygulamalara örnek olarak bilgisayar destekli tasarım, otomasyon ve bilgisayarla tümleşik imalat sistemleri gibi yeni teknolojiler gösterilebilir.

·LİSANS PROGRAMINDAKİ DERSLERİN İÇERİKLERİ MÜHENDİSLİK İÇİN YETERLİMİDİR? DEĞİŞMESİ GEREKEN NOKTALAR NELERDİR?

Okulda verilen dersler sadece temel bilgilerden ibarettir. İş hayatında ve stajlarda bir çok yeni şey öğreniriz ancak bu noktada staj yaptığımı şirket de çok önemlidir. Yani kendimizi okul bittikten sonra da sürekli geliştirmeliyiz.

Makina imalatının temelini teşkil eden CNC takım tezgahları ve kesici takımları ithal edilir, bu da yüklü bir döviz çıkışına neden olur. Bu yüzden Türk sanayi kesici takımlar, CAD/CAM yüksek hızlı talaş kaldırma ve CNC tezgahlarında eğitimle, burada nanoteknoloji eğitimi olmalı, Türkiye sanayisinin mesafe kat etmesini sağlayacaktır.

Öncelikle malzemelerin tanınması ve kullanım ayrıntılarının öğrenilmesi temeldir. Metaller, ametaller ve plastikler. Daha sonra imalat yöntemlerinin öğrenilmesi, uygulama alanlarının açık ve net anlaşılması gerekir. Ürünün yapısına göre; plastik şekil verme, döküm veya talaşlı imalat yöntemlerinden hangisinin kullanılacağına doğru ve çabuk karar verme yeteneğine sahip olmak gerekmektedir. Belirttiğimiz bu iki temel alanda en yaygın kullanılan çelik bileşenleri olduğu için ısıl işlem özelliklerinin de iyi bilinmesi gerekir. Üretimin alt bileşenleri olan imalatlarda en yaygın kullanılan talaşlı imalat tezgahlarının iyi tanınması ve etkinlik alanlarının iyi bilinmesi gerekir. Buna paralel olarak kesici takımların tanınması da bir zorunluluktur. Günümüzde takım tezgahlarıyla beraber yaygınlaşan yazılımlar hakkında da bilgi sahibi olunması gerekecektir.

İmalat Mühendisliği bünyesinde öğrencilere gösterilen dersler teorik açıdan yeterlidir. Ama bunun yanında iş hayatına hazırlıklı olabilmek için pratik derslere de ihtiyaç vardır.

Şüphesiz mühendislik mesleğini yaklaşık 154 kredilik ders programına sığdırmak kolay değildir. Ama imalat mühendisliğinin ders programında bir birleştirme vardır. Mesela termodinamik ve ısı iletimi, cad/cam/cim gibi. Sonuçta 6-7 yıllık bir öğrencilik hayatı olamayacağından tüm mühendisler mezun olduktan sonrada kendilerini geliştirmek zorunda kaldıkları konular olacaktır. Bilgi olarak ders programı yeterli denebilir.




*Yazıları hazırlayıp bizim bilgilenmemizi sağlayan Ahmet Aran hocamıza teşekkür ediyorum*