PDA

View Full Version : Halk Oyunlarinin Önemİ



romanist
04-07-05, 10:33
HALK OYUNLARININ BEDENSEL VE ZİHİNSEL GELİŞİMDEKİ YERİ VE MİLLİ ŞUURUN OLUŞMASINDAKİ ÖNEMİ


Türk milletinin, tarihsel yaşam sürecinde yarattığı kültürel değerlerin en önemlilerinden olan halk oyunları, bugün artık toplumların sosyal hayatlarında sanatsal, estetik ve sportif bir anlayış çerçevesinde şekillenip yaşamını devam ettirmeye çalışmaktadır. Halk oyunları, kaynağından itibaren her dönemde ve her şekilde nereden gelirse gelsin ve ne amaca hizmet ederse etsin, sürekli içinden çıktığı toplumun kendine özgü karakteristik özelliklerini yansıtmıştır. Günümüzde halk oyunları, sahnenin bütün kadrolarından faydalanılarak sanatsal bir anlayış içerisinde sergilendiği gibi, spor salonlarında da sportif bir yaklaşım çerçevesinde yarışmalar organize edilerek varlığını sürdürmektedir. Bu nedenle halk oyunları eğitimi, fiziksel aktivitesi ve müzik bütünlüğü ile öğrencinin (veya ilgilinin) bedensel ve zihinsel gelişimine yadsınmayacak katkılar sağlar. Sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif özellikleriyle de eğitim sürecinde çok etkin bir rol oynar. Halk oyunları öğrenimi özel beceri gerektirmektedir. Özel beceri, yapılacak çalışmanın teknik ile hareket uygulamalarıdır. Tipik, karakteristik ve kompleks durumlar, özel koordinatif yeteneklere mahsustur. Beceri için kuvvet, sürat, dayanıklılık ve hareketlilik gibi fiziki güç faktörleri gereklidir. Bu sayede çözümleme yeteneği gelişir. Çözümleme yeteneği; kinestetik algılama, dokunarak algılama, görerek algılama, duyarak algılama ve statik-dinamik çözümlemeden oluşur. Koordinasyonda amaç hareketlerdeki maharet, sürat ve çevikliğin geliştirilmesidir. Koordinasyon için bedensel ve ruhsal birliktelik gereklidir. Halk oyunlarında hareket, bedensel ve ruhsal birleşimin sonucu olarak ortaya konulmaktadır. Koordinasyonun oluşması ritmik hareketlerle sağlanır. Bütün bu hareketlerden elde edilmesi amaçlanan etkinlikler, rahat bir tempoda gerçekleştirilir. Hareketler, kendiliğinden uyarımın çok az olduğu reaksiyon zamanı ile kasların değişkenliğe uyumunun hızlı olduğu bir koordinasyonla sağlanır. Koordinasyon sonucu hareketlerde maharet, çeviklik, denge, sürat ve uyum oluşur. Böylece hareketlerdeki maharet oyun temposuna uyumu güçlendirir. Halk oyunlarında özel beceri-koordinasyonunu geliştirmede bu unsurlar göz önünde bulundurulmalıdır. Üzerinde çalışılacak oyunun hareket açısından karakteristik özelliklerinin analizi yapılarak hazırlanacak çalışma programı, oyuncuda veya ilgilide fiziksel-fizyolojik güç uyumunun gelişmesinde çok önemli katkılar sağlayacaktır. Halk oyunlarının, bedensel gelişim üzerindeki olumlu katkıları bilimsel çalışmalarla tespit edilip ortaya konulmuştur. Bunun yanı sıra, kültürel ve sosyal boyutu ile de milli şuurun oluşmasını sağlayıcı özelliklere sahiptir. Bu bağlamda; Türk kültürünün en önemli parçalarından biri olan halk oyunlarının,güncel yaşam içerisindeki yerinin muhafaza edilmesi gerekmektedir. Hatta günümüz Türkiye’sinde, her medeni ferdin göğsünü kabartacak kadar zengin bir değer taşıyan milli oyunlarımızı, toplumun her kesiminin anlayabileceği bir dil ve üslupla, ilgisini çekebilecek yöntemlerle ve doğru bir şekilde anlatmak ve de yaşatmak, milli kültürümüz bakımından ihmal edilmemesi lazım gelen bir konudur. Halk oyunları millet fertlerini birbirine yaklaştıran, duyuş ve inanış itibariyle birleştiren, şahsına milletine karşı güven duygularını yükselten müşterek bir değer, bütün milletin malı olan tükenmez bir hazinedir. Bir insanın yurdunu ve milletini sevmesi, ona içten gelen bir sevgi ile bağlanması milletini kültürünü ve tarihini tanıması ile mümkündür. Bu biliş ve tanıyış milli duyguları beslediği nispette fertleri lüzumsuz yere yabancı hayranlığından kurtarır. Milli ruh ve irade böylece gelişir ve pekişir. Kendimizi tanımanın gereği kadar, kendimizi tanıtmanın değeri ve lüzumu da meydandadır. Medeni toplumlar içerisinde bir milletin almış olduğu değer maddi varlıklar kadar, manevi varlıklarla da ölçülmektedir. Bizim milletimize ve yabancılara karşı göğsümüzü gere gere gösterebileceğimiz, kendisinden pekçok şey öğrenebileceğimiz ve öğretebileceğimiz bir konudur halk oyunları. İş böyle olduğu halde, eğitim sistemimiz içerisinde halk oyunlarının yeterli düzeyde ilgi görmediği aşikardır. Olaya sadece boş zamanı değerlendirme açısından bakar isek hata etmiş oluruz. Halk oyunları gerek kültürel, gerek sportif ve gerekse sanatsal özellikleri ile içinde yaşatıldığı toplumda, hayatın yeniden üretimi noktasında toplum bilimi açısından da oldukça önemlidir. İnsanlar kültürel değerlerin paylaşımında, geçmişle ilişki kurup hayatlarını yeniden yaşarken, toplumsal yaşayış için de kendilerini hazırlar, yetiştirir ve ona uyarlar. Türk halk oyunları, Türk soyunun en eski izlerini üzerinde yaşatan tarihi birer belge olduğu kadar, gelecekteki Türk milli sanatının da gerçek kaynağını oluşturmaktadır. Oyunlarımızın yetkili ellerde araştırılması, tasnif edilmesi, özel eğitim programlarının geliştirilmesi ve modern dünyaya tanıtılması milli bir görevdir.

Kaynak: Arş.Gör. Zinnur GEREK